Het publieksverslag over het onderzoek van de pilot is nu downloadbaar van de website. De resultaten zijn veelbelovend.
Download via deze link het publieksverslag
MindfulKids voor de klas
Stresspreventie voor Kinderen
Het Parool schrijft over MindfulKids

Het Parool van vrijdag 9 april schrijft over de pilot MindfulKids:
“Susan Bögels, hoogleraar orthopedagogiek aan de Universiteit van Amsterdam, volgt het proefproject. Uit de eerste bevinden blijkt dat de trainingen aanslaan. Uit vragenlijsten voor de ouders van leerlingen die twaalf aandachtslessen achter de rug hebben, blijkt dat de kinderen minder angstig zijn. “Ze verstoppen hun emoties minder en kunnen er beter mee omgaan.”
Volg MindfulKids op twitter en facebook
MindfulKids bouwt aan een sociaal netwerk; volg ons nu ook op twitter en facebook.
Twitter: http://twitter.com/mindfulkids
en in deze groep op facebook
Mindfulness in het basispakket
Heb je kinderen wel eens geobserveerd als je ze een verhaaltje voorleest? Kijk anders eens naar Mijnheer Aart op tv. De kinderen frunniken wat met hun kleren, draaien hun vingers in het haar, rollen achterover en gaan weer zitten en zijn dan
opeens weer helemaal stil. Met grote ogen kijken ze voor zich uit, gebiologeerd. Ze zitten helemaal in het verhaal.
Kinderen zijn flexibel met hun aandacht, en ongereserveerd. Of het nu gaat om de Blauwbilgorgel of om hun eigen grote teen: zo gauw je de aandacht er heen brengt zijn ze er helemaal, volledig. Kinderen hebben nog een andere ongeëvenaarde kwaliteit: als hen iets interesseert, dan maken ze het zich direct eigen. Zonder enige moeite pikken ze een nieuw spel op, of de vaardigheden
voor het gebruik van internet. Kinderen worden niet geremd door de stoffigheid van oude patronen. Er is nog veel ruimte voor het nieuwe, het onverwachte, het interessante.
Je merkt dat in de klas. De trainer vraagt ze om naar hun stille lichaam te luisteren en ze maken van alles mee. Ze voelen opeens de prikkeling van het bont in hun laars, of van een sok die ‘s ochtends haastig scheef hebben aangetrokken. Kinderen luisteren naar geen-geluid (stilte), ze ‘kijken’ naar hun adem. Je kunt een speld horen vallen.
Zo leren ze gedachten te zien als gedachten, en gevoelens (onrust, spanning) te herkennen. Ze leren dat ze daaraan aandacht kunnen geven en dat ze die aandacht ook kunnen verplaatsen, terug naar de adem bijvoorbeeld, of hun stille lichaam.
Mindfulness in de klas is een feest. Kinderen willen de aandachtsoefening nog eens doen, en nog eens. En als de juf de volgende dag een proefwerk geeft, dan vragen ze soms om eerst een mindfulnessoefening te doen om rustig te worden en zich beter te kunnen concentreren. Zo leren kinderen te schakelen, juist bij de moeilijker situaties als spanning, onrust of vermoeidheid. Kinderen hebben bijzondere kwaliteiten, maar ze zijn toch ook, net zoals wij, een product van deze tijd.
Een tijd met veel complexiteit en snelheid, met veel uitdaging. Ouders zijn vaak druk bezig. Kinderen hebben vaak ook al een vol dagprogramma vol afleidingen. En wat zal de toekomst brengen? Waarschijnlijk meer snelheid, meer complexiteit.
Kinderen leren snel, ze houden van spelen met aandacht en ze kunnen stabiliserende ankers goed gebruiken in een wereld vol uitdaging. Daarom is juist op deze leeftijd aandachttraining belangrijk. Te weten dat je midden in de drukte toch altijd de aandacht even kunt verleggen, dat maakt een enorm verschil.
Mindfulness is een basisvaardigheid om goed toegerust te zijn voor deze wereld, en voor die van de toekomst. Daarom hoort mindfulness, net als gymnastiek en tekenen eigenlijk thuis in het basisprogramma van de school.
Rob Brandsma





Jon Kabat-Zinn over Mindfulness in het onderwijs
Jon Kabat-Zinn: “Mindfulness in het onderwijs is onze grootste uitdaging.”
Jon Kabat-Zinn is de grondlegger van mindfulnesstraining. Hij deed deze uitspraak aan het eind van een overzicht van hoe mindfulness zijn weg gevonden heeft, in vele vormen, dertig jaar na zijn eigen pionierswerk 1 . Er zijn mindfulnessprogramma’s voor stressreductie, voor depressie, om terugval tot verslaving te voorkomen, om een betere ouder te zijn, om beter met ziekte en pijn om te gaan… maar de grootste van al deze uitdagingen is om mindfulness in opvoeding en onderwijs toe te passen.
Waarom eigenlijk?
De eerste reden ligt zo voor de hand dat je hem makkelijk over het hoofd ziet. Als je mensen vroeg iets leert, dan kunnen ze er lang gebruik van maken. Sterker nog: als je mensen vroeg leert om goed te doen, dan kun je wellicht voorkomen dat zich eerst een onheilzame reactie aanleren, en dat daarna weer moeten afleren. Jong geleerd oud gedaan dus.
Als je langer iets op een onheilzame manier doet, dan krijg je er last van. Je gaat mechanismes ontwikkelen om die last draagbaar te maken. Deze mechanismes brengen op zichzelf ook weer last met zich mee. Denk aan onrust of slapeloosheid, of zelfs impulsieve eetbuien of verslavingen.
Heel veel mensen besteden een goed deel van hun energie worstelend met deze opstapelende effecten. Het zou mooi zijn als dat voorkomen kan worden. Mindfulnesstraining kan hier als preventieprogramma dienen, vooral op jonge leeftijd.
Dan is er ook een effect op de klas. Bij de mindfulnesstraining leren kinderen aandachtiger met zichzelf om te gaan en dus ook met de mensen om hen heen. Leerkrachten zien dat de sfeer enorm verbetert, ook als slechts een deel van de leerlingen het ‘oppikken’. Iedereen is geneigd tot het goede en voorbeelden hiervan werken aanstekelijk. En wat voor de klas geldt, dat geldt ook voor de wijdere omgeving: familie, vriendjes, de straat. Mindfulkids gaan bewuster om met hun omgeving.
Tenslotte is er ook nog het nuchtere argument van efficiëntie. Kinderen leren snel en gemakkelijk. In vergelijking tot volwassenen is er minder inspanning nodig om hen hetzelfde bij te brengen. Het onderzoek van de Universiteit van Amsterdam 2 laat enorme positieve effecten zien bij de relatief korte training MindfulKids. Vooral bij die kinderen die het niet makkelijk hebben, juist zij kunnen het goed gebruiken.
Rob Brandsma
1 “Perhaps the biggest challenge of all in many ways, [is] the emerging stream of bringing mindfulness into education,” In: McCown et al, Teaching Mindfulness, p xiii, New York: Springer 2010.
2 Zie het verslag op de homepage van deze site.