Het project MindfulKids is een kortdurende maar intensieve mindfulnesstraining in de schoolklas. Een mindfulnesstrainer oefent met de klas de basisvaardigheden van mindfulness, en draagt deze over aan de onderwijzer.
Programma
De kern van het project bestaat uit twaalf lessen van dertig minuten in de schoolklas, uit te voeren door een mindfulnesstrainer. Met twee lessen per week is de looptijd van het project zes weken. Het programma is met name ontwikkeld voor de groepen vijf en zes van het lager onderwijs.
Naast dit uitvoeringsdeel wordt ook gezorgd voor een goede inbedding en draagvlak bij leerkrachten, school en ouders. Met name de leerkracht kan ervoor zorgen dat het effect van de training zal bestendigen.
Oefeningen
Tijdens de mindfulness lessen worden er praktische oefeningen gedaan die aansluiten bij de leeftijdsgroep. De oefeningen zijn gericht op bewustwording en opmerkzaamheid, en het schakelen met de aandacht op een vriendelijke, milde manier. Hierbij wordt gewerkt met bewustwording van:
• adem
• lichaam
• opmerken van gedachten
• opmerken van emoties
• aandachtig luisteren
• aandachtig bewegen
• stil zijn
Herhaling en integratie
Het bespreken van de oefeningetjes is geïntegreerd in het programma. Na de les krijgt de leerkracht instructies voor herhaling van de kernpunten in de overige lesdagen. De kinderen ontvangen hand outs waarin de kern van iedere les is weergegeven en enkele suggesties voor aandachtsoefeningen thuis.
Na afloop van de zes weken worden aan de leerkracht suggesties meegegeven voor integratie van mindfulness momenten in het curriculum van alledag.
De Pilot
De pilot van het project MindfulKids is in 2009 geïnitieerd en financieel mogelijk gemaakt door het Fonds voor het Hart. Van januari tot april 2010 is MindfulKids op drie Amsterdamse basisscholen als pilot uitgevoerd. De drie scholen die werden geselecteerd, vormen tezamen een afspiegeling van de verschillende scholen in het Nederlandse onderwijs. De pilot MindfulKids werd in acht klassen in twee fasen uitgevoerd, voornamelijk in de groepen zes en zeven. Het is daarbij begeleid door wetenschappelijk onderzoek vanuit de Universiteit van Amsterdam.
Stress is een van de grote risicofactoren voor het ontwikkelen van hart- en vaatziekten.
Uit onderzoek blijkt dat ook kinderen tegenwoordig al vaak stress ervaren. Het gaat dan om stress door schoolprestaties, pesten of er niet bij horen.
Fonds voor het Hart wil kinderen een handvat bieden om beter te leren omgaan met stress. Want kinderen die al jong goed leren omgaan met stress, hebben daar hun leven lang profijt van. En zullen als volwassenen waarschijnlijk minder vaak hart- en vaatziekten ontwikkelen!
In dit kader heeft het Fonds het pilotproject MindfulKids bedacht en vorm laten geven door ervaren mindfulness trainers Rob Brandsma en George Langenberg.
Om de effectiviteit van het pilotproject MindfulKids te meten, heeft Fonds voor het Hart opdracht gegeven en subsidie verstrekt om een wetenschappelijk onderzoek te laten uitvoeren.
Het onderzoek werd uitgevoerd door Dr. Eva van de Weijer-Bergsma, onder leiding van prof. dr. Susan Bögels van UvA-Virenze, het academisch behandelcentrum voor ouder en kind van de Universiteit van Amsterdam.
In de pilot zijn kinderen, leerkrachten en ouders vóór, tijdens en na de uitvoering van het programma ondervraagd. In iedere klas is de uitvoering door observanten vastgelegd.
Medio juli werden de resultaten in een publieksverslag gepresenteerd. Dit zal later gevolgd worden door een wetenschappelijke publicatie.
Het project MindfulKids is een kortdurende maar intensieve mindfulnesstraining in de schoolklas. Een mindfulnesstrainer oefent met de klas de basisvaardigheden van mindfulness, en draagt deze over aan de onderwijzer.
Programma
De kern van het project bestaat uit twaalf lessen van dertig minuten in de schoolklas, uit te voeren door een mindfulnesstrainer. Met twee lessen per week is de looptijd van het project zes weken. Het programma is met name ontwikkeld voor de groepen vijf en zes van het lager onderwijs.
Naast dit uitvoeringsdeel wordt ook gezorgd voor een goede inbedding en draagvlak bij leerkrachten, school en ouders. Met name de leerkracht kan ervoor zorgen dat het effect van de training zal bestendigen.
Oefeningen
Tijdens de mindfulness lessen worden er praktische oefeningen gedaan die aansluiten bij de leeftijdsgroep. De oefeningen zijn gericht op bewustwording en opmerkzaamheid, en het schakelen met de aandacht op een vriendelijke, milde manier. Hierbij wordt gewerkt met bewustwording van:
• adem
• lichaam
• opmerken van gedachten
• opmerken van emoties
• aandachtig luisteren
• aandachtig bewegen
• stil zijn
Herhaling en integratie
Het bespreken van de oefeningetjes is geïntegreerd in het programma. Na de les krijgt de leerkracht instructies voor herhaling van de kernpunten in de overige lesdagen. De kinderen ontvangen hand outs waarin de kern van iedere les is weergegeven en enkele suggesties voor aandachtsoefeningen thuis.
Na afloop van de zes weken worden aan de leerkracht suggesties meegegeven voor integratie van mindfulness momenten in het curriculum van alledag.
De pilot van het project MindfulKids is in 2009 geïnitieerd en financieel mogelijk gemaakt door het Fonds voor het Hart. Van januari tot april 2010 is MindfulKids op drie Amsterdamse basisscholen als pilot uitgevoerd. De drie scholen die werden geselecteerd, vormen tezamen een afspiegeling van de verschillende scholen in het Nederlandse onderwijs. De pilot MindfulKids werd in acht klassen in twee fasen uitgevoerd, voornamelijk in de groepen zes en zeven. Het is daarbij begeleid door wetenschappelijk onderzoek vanuit de Universiteit van Amsterdam.
Download hier het publieksverslag over het onderzoek van de pilot
Fonds voor het Hart
Stress is een van de grote risicofactoren voor het ontwikkelen van hart- en vaatziekten.
Uit onderzoek blijkt dat ook kinderen tegenwoordig al vaak stress ervaren. Het gaat dan om stress door schoolprestaties, pesten of er niet bij horen.
Fonds voor het Hart wil kinderen een handvat bieden om beter te leren omgaan met stress. Want kinderen die al jong goed leren omgaan met stress, hebben daar hun leven lang profijt van. En zullen als volwassenen waarschijnlijk minder vaak hart- en vaatziekten ontwikkelen!
In dit kader heeft het Fonds het pilotproject MindfulKids bedacht en vorm laten geven door ervaren mindfulness trainers Rob Brandsma en George Langenberg.
Website: www.voorhethart.nl
Onderzoek en evaluatie
Om de effectiviteit van het pilotproject MindfulKids te meten, heeft Fonds voor het Hart opdracht gegeven en subsidie verstrekt om een wetenschappelijk onderzoek te laten uitvoeren.
Het onderzoek werd uitgevoerd door Dr. Eva van de Weijer-Bergsma, onder leiding van prof. dr. Susan Bögels van UvA-Virenze, het academisch behandelcentrum voor ouder en kind van de Universiteit van Amsterdam.
In de pilot zijn kinderen, leerkrachten en ouders vóór, tijdens en na de uitvoering van het programma ondervraagd. In iedere klas is de uitvoering door observanten vastgelegd.
Medio juli werden de resultaten in een publieksverslag gepresenteerd. Dit zal later gevolgd worden door een wetenschappelijke publicatie.
Website: www.uva-virenze.nl